Spreek tekst door Jake Owen Raats

Dankjewel voorzitter,

Zoals door Clasien al aangegeven, is dit inderdaad mijn maidenspeech. Maar het is niet helemaal voor het eerst dat ik speech in de gemeenteraad. In de periode 2014-2018 was ik ook al raadslid. Sommige van de hier aanwezige raadsleden, burgerleden en wethouders hadden toen al het geluk om samen met mij in deze politieke arena te mogen werken. Al zullen zij zelf dat wellicht eerder als pech, dan als geluk, omschrijven.

In 2014, nu 12 jaar geleden, toen Leefbaar Etten-Leur voor het eerst zetels behaalde in de gemeenteraad, werd ook al met een Raadsprogramma gewerkt. Toen was alles nieuw voor mij, net zoals het nu soms opnieuw nieuw voor me is. Ondanks dat Leefbaar Etten-Leur in 2014 niet in kon stemmen met het Raadsprogramma, moet ik wel toegeven dat het proces om te komen tot dat Raadsprogramma destijds erg goed verliep. 

Genoeg teruggeblikt. Ik zal het vanavond vooral gaan hebben over het proces en over vertrouwen, want over de inhoud hebben we het de afgelopen weken al meer dan genoeg gehad. 

Helaas moeten we toegeven dat het proces deze keer een bende geworden is. Etten-Leur was voorheen een baken van bestuurlijke rust, maar sinds de afgelopen verkiezingen en sinds deze formatie, lijkt daar geen sprake meer van te zijn.

Voorzitter, "Etten-Leur maken we samen" is de slogan van onze gemeente. Voor Leefbaar Etten-Leur klopt die slogan ook. Of zoals wij zeggen, "Samen, voor een leefbaar Etten-Leur". We doen het samen, daarom krijg ik van mijn partij de kans om mijn maidenspeech te houden tijdens dit belangrijke debat over de vaststelling van het Raadsprogramma.

Helaas hebben we gemerkt dat niet álle partijen "samen" Etten-Leur willen maken. Zo hebben we gezien en meegemaakt dat de winnaars van de verkiezingen genegeerd worden, er kon bij het motorblok van APB en CDA zelfs geen gesprekje van af. 

Bij de afgelopen gemeenteraadsverkiezingen hebben de drie huidige coalitiepartijen bijna 1.100 stemmen verloren. Toch kiest die huidige coalitie dan voor een samenwerking met D66, terwijl die partij slechts met zo'n 300 stemmen groeide. Dat is dus per saldo nog steeds zo'n 800 stemmen verlies. Daarmee worden de twee grootste winnaars van de verkiezingen, Leefbaar Etten-Leur en JA21, volledig genegeerd, terwijl deze twee partijen samen bijna 3.400 stemmen gewonnen hebben. En dat allemaal terwijl Ons Etten-Leur, met ruim 800 stemmen minder de allergrootste verliezer van de verkiezingen, zonder pardon weer mee mag doen. Dan zullen ze vast niet veel eisen hebben gesteld, zo denken wij. 

Voorzitter, zoals ik al aangaf, is het proces om te komen tot een raadsprogramma en tot een coalitie, deze keer een bende geworden. Dat hebben we gezien doordat een pauze van enkele weken noodzakelijk geworden was door de arrogantie van de huidige coalitiepartijen. Maar ook hebben wij als Leefbaar Etten-Leur keer op keer op keer bepaalde zaken in moeten brengen, waar niemand echt op tegen was, maar zagen we dit niet terug in de uitwerking van het schrijfteam. De punten die we er toch in hebben weten te krijgen, worden hopelijk ook zo uitgewerkt zoals Leefbaar Etten-Leur dit bedoelde. Ook stonden we met verbazing te kijken toen enkele coalitiepartijen, luttele uren voor de deadline van het raadsprogramma, nog met zéér inhoudelijke en vergaande aanpassingen kwamen. Aanpassingen, waar we hen de afgelopen weken niet over gehoord hebben. Dat schaadt het vertrouwen.

Het vertrouwen wordt verder geschaad doordat de voorgenomen coalitiepartijen geen rekenschap durven te geven in het raadsprogramma over de vijfde wethouder. Wat Leefbaar Etten-Leur betreft, komt dat vooral omdat er geen steekhoudende argumenten denkbaar zijn. Sterker nog, alle denkbare argumenten zijn tegenargumenten. 

En dat terwijl het raadsprogramma duidelijk is: 

''Tot slot staan we voor keuzes in een context van schaarste. Vergrijzing, personeelstekorten en stijgende kosten zetten druk op de organisatie en de uitvoering. Dat vraagt van de raad om prioriteiten te stellen, ambities te wegen en ruimte te houden om bij te sturen. De raad doet dat in een goed samenspel tussen raad, college en organisatie.'' 

Het is niets meer en niets minder dan politiek machtsvertoon van het APB, dat er een vijfde wethouder moet komen. Gelukkig heeft wethouder Schouw na vandaag eindelijk tijd om af en toe eens bij een werkgroepje aan te schuiven.

Voorzitter, ik kom tot een afronding. Het zal u niet verbazen dat Leefbaar Etten-Leur zich, met het voorliggende raadsprogramma, niet wil laten misbruiken. We laten ons niet muilkorven door het APB, CDA, Ons Etten-Leur en D66, onder het mom van 'voorspelbaar en aanspreekbaar bestuur'. Daar is wat Leefbaar Etten-Leur een basis van vertrouwen voor nodig. Een basis van vertrouwen, die door toedoen van het APB, CDA en Ons Etten-Leur niet meer aanwezig is. 

Leefbaar Etten-Leur zal dan ook tégen vaststelling van dit raadsprogramma stemmen.